Ndryshimet klimatike, cilësia e mjedisit jetësor dhe respektimi i të drejtave të njeriut janë thellësisht të ndërlidhura — veçanërisht për të rinjtë që jetojnë në zona rurale. Ky studim rasti paraqet historinë e Ilijës, një i ri nga rajoni i Pellagonisë, i cili çdo ditë përballet me sfida që lidhen me qasjen e kufizuar në shërbime publike, kujdes shëndetësor dhe arsim.

Në kushtet e infrastrukturës së pamjaftueshme, transportit publik të parregullt dhe mbrojtjes së kufizuar nga dukuritë ekstreme klimatike, ndryshimet klimatike përbëjnë një rrezik shtesë për shëndetin, sigurinë dhe mirëqenien e tij. Thatësirat, përmbytjet dhe zjarret ndikojnë drejtpërdrejt në jetën e përditshme në zonat rurale, duke rritur pasigurinë në qasjen ndaj ushqimit, ujit dhe burimeve të tjera themelore.

Studimi thekson se një mjedis i shëndetshëm jetësor nuk është vetëm çështje ekologjike, por një e drejtë themelore njerëzore. Kur institucionet nuk investojnë mjaftueshëm në infrastrukturë, masa parandaluese dhe politika gjithëpërfshirëse, të rinjtë — veçanërisht ata në komunitete rurale — përballen me pabarazi të shumëfishta.

Përmes rekomandimeve konkrete, studimi bën thirrje për zhvillimin e materialeve informative të qasshme për të gjithë, investime në infrastrukturë gjithëpërfshirëse dhe krijimin e strategjive institucionale që marrin parasysh nevojat e personave me aftësi të kufizuara, veçanërisht në kontekstin e rreziqeve klimatike dhe fatkeqësive natyrore.

Mesazhi është i qartë: qeverisja e mirë, mbrojtja e mjedisit dhe respektimi i të drejtave të njeriut duhet të ecin paralelisht për të siguruar që asnjë i ri të mos mbetet pas — pavarësisht se ku jeton.

📘 Lexo studimin e plotë të rastit këtu.

ℹ️ Studimi i rastit është përgatitur në kuadër të projektit “ZZZ – Së bashku për Avokim të Gjelbër për Mbrojtjen e Mjedisit”, financuar nga Qeveria e Zvicrës përmes programit Civica Mobilitas, dhe zbatuar nga Qendra për Aktivizëm Rinor CYA KRIK, Center for Social Initiatives “Nadez” dhe Shoqata e Punonjësve Socialë të Maqedonisë – ZSRM.

Qëndrimet e shprehura në këtë publikim janë përgjegjësi e vetme e autorëve dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht pikëpamjet e Qeverisë së Zvicrës, Civica Mobilitas apo të organizatave që zbatojnë programin.